اندازه، حجم و تقسیمات قرآن
ساعت ۳:٤٦ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٦ تیر ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: مذهبی ،اندازه، حجم و تقسیمات قرآن

قرآن کتابی است که در مقایسه با سایر کتابها،  متوسط الحجم و می توان گفت حجم آن برابر است با عهد جدید ( اناجیل اربعه و رسالات وابسته به آن )یا دیوان حافظ. طبق دقیقترین آمار تعداد کل کلمات قرآن 77807 کلمه است. قرآن دارای 114 سوره و کلا 30 جز» است. هر جزئی چهار ( یا دو )حزب است. نیز هر پنج آیه را خمس ] خ [ و هر ده آیه را عشر ] ع، و این عمل را تعشیر [ نامیده اند. تقسیم درونی و تفصیلی دیگر قرآن، تقسیم آن به رکوعات است. منظور از رکوع، بخشی و گروهی از آیات است که در یک موضوع آمده و اتحاد مضمونی دارد که با شروع آن موضوع، رکوع آغاز می گردد و با تغییر و تحول کلام به موضوعی دیگر، ختم می شود. پیداست که شماره آیات مندرج در هر رکوع، کم و زیاد است، به خلاف جزوها و حزبها که به طور مساوی تقسیم شده است. وجه تسمیه رکوع را می توان از آنجا دانست که در نمازهای شبانه روزی، پس از خواندن سوره حمد در رکعت اول و دوم،  می توان به خواندن سوره های دیگر،  یا لااقل چند آیه اکتفا کرد. پیرو این عقیده، بعضی که قرآن شناس بوده اند، اوایل هر چند آیه  ای را که یک عنوان و موضوع را تشکیل می دهد،  معین ساختند و از آن جهت که بعد از قرائت آن بخش،  نمازگزار به رکوع می رود،  نام هر بخش را رکوع گذارده اند. عدد رکوعات قرآن طبق مشهور 540 رکوع است ( به طور متوسط و تقریبی هر صفحه از قرآن یک رکوع دارد ). در قرون جدید، ابتدا خوشنویسان قرآن نویس در امپراتوری عثمانی و سپس در مصر و لبنان و سوریه، کوشیده اند و توانسته اند که قرآن مجید را با رعایت قواعدی از جمله آغاز هر صفحه با اول آیه،  و پایان صفحه به پایان یک آیه، بنویسند و هر جز» را در بیست صفحه و لذا کل قرآن را در 604 کتابت کنند. در این شیوه کتابت که در معتبرترین قرآن جهان اسلام ( مصحف المدینه، به کتابت عثمان طه، خطاط هنرمند سوری و طبع دارالقرآن عربستان سعودی در مدینه، و متن مبنای همین ترجمه هم هست نیز رعایت شده،  هر صفحه دارای 15 سطر است. بعضی از غرابت گرایان قرآن را در 30 صفحه عادی ( هر جز» در یک صفحه )به خط بسیار ریز یا غبار، کتابت کرده اند. و کسانی که غرابت گراتر بوده اند، کل قرآن را در یک صفحه - که ابعاد آن از سراسر یک صفحه روزنامه عادی فراتر نیست - کتابت و چاپ کرده اند که طبعا برای قرائت نیست  و برای به همراه داشتن از جهت حفظ و تعویذ به قرآن است، و حتی با ذره بین نیز قابل خواندن نیست. همچنین قرآن را با تعداد صفحات عادی،  فی المثل همان 604 صفحه،  ولی با ابعاد بسیار کوچک در حدود یک - دو سانتیمتر،  بر روی کاغذی بسیار نازک ( حتی نازکتر از کاغذ خاص کتاب مقدس ) به طبع رسانده اند، که آن نیز فایده های غیر قرائتی دارد. از سوی دیگر و نقطه مقابل این ابعاد کوچک، قرآن را در ابعاد بسیار بزرگ نیز کتابت کرده اند که یکی از مشهورترین نمونه های تاریخی آن،  قرآن مکتوب به خط محقق ( ولو معروف به ثلث )به قلم شاهزاده هنرمند تیموری، بایسنقر میرزا (838 - 802  ق )است که اوراق پراکنده آن، به ابعاد تقریبا بیش از یک متر در نیم متر،  در موزه ها و کتابخانه ها،  از جمله در موزه قرآن کتابخانه آستان قدس رضوی،  محفوظ است. کتیبه های مساجد در جهان اسلام نیز نمونه  ای از درشت نویسی آیات قرآن مجید است.  

منبع : ابتکار نیوز